Chúa chịu phép rửa, Trời đất giao hoà
SUY NIỆM LỄ CHÚA GIÊSU CHỊU PHÉP RỬA- NĂM A (Mt 3, 13-17)
Hôm nay, cùng với toàn thể Hội Thánh, chúng ta long trọng cử hành Lễ Chúa Giê-su chịu phép rửa. Lễ này khép lại mùa Giáng Sinh và mời gọi người Ki-tô hữu chúng ta dõi theo từng bước sứ mạng công khai của Chúa Giê-su.
Lúc Chúa Giê-su chịu phép rửa: “Các tầng trời mở ra, và Người thấy Thánh Thần Chúa ngự xuống như một bồ câu và đậu trên Người. Và ngay lúc ấy, có tiếng từ trời phán: “Này là Con yêu dấu của Ta, Con đẹp lòng Ta” (Mt 3, 16-17). Đây là một biến cố cứu độ lớn lao, nơi trời và đất giao thoa, Thiên Chúa và con người được giao hòa.
Tin Mừng theo thánh Mát-thêu kể lại: “Khi ấy, Chúa Giê-su bỏ xứ Ga-li-lê-a mà đến với Gio-an ở sông Gio-đan, để ông làm phép rửa cho.” (Mt 3,13). Một hành động tưởng chừng nghịch lý: Chúa Giê-su là Con Thiên Chúa, Đấng vô tội, lại đến xin chịu phép rửa sám hối dành cho tội nhân. Chính Gio-an Tẩy Giả đã sững sờ và thưa lên: “Chính tôi phải được Ngài rửa, thế mà Ngài lại đến với tôi sao?” (Mt 3,14).
Nhưng Đức Giê-su đã trả lời bằng một câu ngắn gọn mà sâu sắc: “Bây giờ cứ thế đã, vì chúng ta nên làm như vậy để giữ trọn đức công chính” (Mt 3,15). “Đức công chính” ở đây không phải là một nghi thức luật lệ, mà là thánh ý cứu độ của Chúa Cha. Đức Giê-su không đứng trên cao để cứu con người, nhưng bước xuống tận dòng nước, bước vào thân phận tội nhân, để mang lấy và biến đổi thân phận ấy. Chúa Giê-su bước xuống tận dòng nước là như thế.
Thánh Grêgôriô Nazianzênô đã nói: “Điều gì Đức Ki-tô không mang lấy, thì Người không cứu chuộc.” Khi Đức Giê-su bước xuống dòng Gio-đan, Người mang lấy con người A-đam cũ, mang lấy lịch sử tội lỗi của nhân loại, để chôn vùi nó trong nước và mở ra một khởi đầu mới. Người không cần được thanh tẩy, nhưng chính Người thánh hóa dòng nước, để từ đây nước trở thành dấu chỉ cứu độ trong Bí tích Rửa Tội.
Tin Mừng tiếp tục kể: “Chúa Giê-su chịu phép rửa, rồi bước lên khỏi nước. Này đây các tầng trời mở ra” (Mt 3,16). Chi tiết này mang một ý nghĩa vô cùng sâu xa. Xưa kia, vì tội lỗi của A-đam, cửa trời đã đóng lại. Con người bị đuổi ra khỏi vườn địa đàng và sống trong cảnh chia cách với Thiên Chúa. Nay, nơi dòng Gio-đan, trời mở ra không phải vì con người xứng đáng, nhưng vì Con Thiên Chúa đã hạ mình xuống.
Trời mở ra cho thấy một sự thật lớn lao: Chúa Giê-su không chỉ bước xuống nước, mà còn nâng cả thế gian lên với Thiên Chúa. Từ nay, khoảng cách giữa trời và đất được thu ngắn lại. Thiên Chúa không còn xa vời, nhưng ở rất gần con người. Như thánh I-rê-nê nói: “Vinh quang của Thiên Chúa là con người được sống.“
Cùng với trời mở ra, “Thánh Thần Chúa ngự xuống như một bồ câu và đậu trên Người.” (Mt 3,16). Hình ảnh chim bồ câu diễn tả sự hiền hòa, tinh tuyền và bình an. Thánh Thần không đến trong bão tố hay sấm sét, nhưng trong sự dịu dàng. Đồng thời, chim bồ câu còn gợi nhớ đến biến cố đại hồng thủy trong Cựu Ước: khi trái đất chìm trong nước, chim bồ câu mang nhành ôliu trở về, báo hiệu cơn hủy diệt đã chấm dứt và một thời đại mới bắt đầu. Nay, Thánh Thần hiện xuống trên Đức Giê-su báo hiệu một tạo dựng mới, một kỷ nguyên ân sủng đã khai mở.
Đỉnh cao của biến cố là tiếng Chúa Cha vang lên: “Này là Con yêu dấu của Ta, Con đẹp lòng Ta” (Mt 3,17). Lần đầu tiên trong Tin Mừng Mát-thêu, căn tính của Đức Giê-su được công bố cách công khai: Người là Con yêu dấu của Chúa Cha. Nơi dòng Gio-đan, Ba Ngôi Thiên Chúa cùng hiện diện: Chúa Con ở trong nước, Chúa Thánh Thần ngự xuống, và tiếng Chúa Cha vang lên từ trời. Trời và đất giao hòa trong chính Đức Giê-su.
Biến cố này không chỉ để chúng ta chiêm ngắm, mà còn để chúng ta sống. Chúa Giê-su chịu phép rửa để khai mở Bí tích Rửa Tội cho chúng ta. Nhờ Rửa Tội, mỗi người chúng ta được tha tội, được trở nên con cái Thiên Chúa, được tháp nhập vào Đức Ki-tô và trở thành đền thờ của Chúa Thánh Thần. Ngày chúng ta chịu phép rửa, trời cũng đã mở ra cho chúng ta, và chúng ta cũng đã được gọi là “con yêu dấu”.
Thánh Lê-ô Cả đã nhắn nhủ các tín hữu: “Hỡi Ki-tô hữu, hãy ý thức phẩm giá của mình.” Ý thức ấy mời gọi chúng ta sống xứng đáng với Bí tích Rửa Tội đã lãnh nhận. Sống Bí tích Rửa Tội là mỗi ngày chết đi cho con người cũ, từ bỏ tội lỗi, ích kỷ, hận thù; và mặc lấy con người mới là Đức Ki-tô: khiêm nhường, yêu thương và phục vụ.
Sau khi chịu phép rửa, Đức Giê-su bắt đầu sứ mạng loan báo Tin Mừng. Cũng vậy, Bí tích Rửa Tội không khép chúng ta lại trong nhà thờ, nhưng sai chúng ta đi vào đời. Ở đâu còn chia rẽ, chúng ta được mời gọi xây dựng giao hòa; ở đâu còn bóng tối, chúng ta được mời gọi đem ánh sáng; ở đâu còn đau khổ, chúng ta được mời gọi trao ban hy vọng.
Ước gì trong ngày lễ hôm nay, khi chiêm ngắm Đức Giê-su khiêm hạ đứng trong dòng Gio-đan, mỗi người chúng ta biết làm mới lại ân sủng Rửa Tội của mình. Xin cho đời sống chúng ta trở thành nơi trời và đất tiếp tục gặp gỡ, để qua chúng ta, Thiên Chúa chạm đến con người, và thế giới hôm nay được giao hòa trong tình yêu của Ngài. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
