CHÚA NHẬT III MÙA THƯỜNG NIÊN - A (Mt 4, 12-23)
Chúa Nhật III Thường Niên hôm nay có một ý nghĩa rất đặc biệt. Không chỉ vì các bài đọc Lời Chúa mang nội dung nền tảng cho đời sống đức tin, mà còn vì theo quyết định của Đức cố Giáo Hoàng Phan-xi-cô, kể từ năm 2019, Chúa Nhật III Thường Niên được ngài thiết lập là Chúa Nhật Lời Chúa trong toàn thể Hội Thánh. Đức cố Giáo Hoàng có ích giúp mỗi Ki-tô hữu trở về với trung tâm của đời sống đức tin: Lời hằng sống của Thiên Chúa.
Lời Chúa là ánh sáng và hy vọng
Bài đọc I trích sách ngôn sứ I-sai-a (Is 8,23b – 9,3) vang lên như một khúc ca hy vọng: “Dân chúng đi trong tối tăm đã thấy một ánh sáng vĩ đại, và một ánh sáng đã chiếu soi trên dân ở vùng bóng sự chết.”
Ngôn sứ nói đến vùng Ga-li-lê-a, miền đất bị coi thường, bị áp bức và bị ngoại bang thống trị. Thế nhưng chính nơi đó, ánh sáng của Thiên Chúa lại bừng lên. Ánh sáng ấy không phải là ánh sáng vật chất, mà là ánh sáng của Lời Chúa, ánh sáng của ơn cứu độ.
Ngày nay, thế giới của chúng ta thật hiện đại, với những phát minh khoa học tân kỳ, nhưng cũng đang bước đi trong không ít tối tăm. Có bóng tối của chiến tranh, bạo lực, chia rẽ, bóng tối của khủng hoảng gia đình, khủng hoảng niềm tin và sự lạc hướng của giới trẻ. Nhiều người sống mà không biết mình sống để làm gì. Trong bối cảnh ấy, Lời Chúa vẫn vang lên như một lời hứa đầy hy vọng: ánh sáng chưa bao giờ tắt, và Thiên Chúa vẫn đang nói với con người.
Hoán cải để hiệp nhất
Bài đọc II (1 Cr 1,10-13.17) cho thấy một thực trạng rất gần với Hội Thánh hôm nay. Thánh Phao-lô mạnh mẽ kêu gọi cộng đoàn Cô-rin-tô chấm dứt chia rẽ: “Nhân danh Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, tôi xin anh em tất cả hãy đồng tâm hiệp ý với nhau, giữa anh em đừng có chia rẽ Xin anh em đừng chia rẽ, nhưng hãy hiệp nhất với nhau.”
Nguyên nhân của chia rẽ không phải vì thiếu hoạt động, mà vì không lấy Lời Chúa làm chuẩn mực. Khi con người đặt cái tôi, phe nhóm, sở thích cá nhân lên trên Lời Chúa, thì cộng đoàn tất yếu rạn nứt.
Đức cố Giáo Hoàng Phan-xi-cô nhiều lần nhấn mạnh: Hội Thánh không được xây dựng trên ý thức hệ, nhưng trên Lời Chúa và Thánh Thể. Việc thiết lập Chúa nhật Lời Chúa chính là để nhắc nhở rằng: chỉ khi cộng đoàn lắng nghe cùng một Lời, để cho Lời uốn nắn, thì mới có thể sống hiệp nhất đích thực.
Lời Chúa trở thành con người và bước vào đời sống
Tin Mừng theo thánh Mát-thêu (Mt 4,12-23) cho thấy một bước ngoặt quan trọng: Đức Giê-su bắt đầu sứ vụ công khai bằng việc rao giảng Lời Chúa: “Hãy hối cải, vì Nước Trời đã đến gần.” (Mt 4,17).
Điều đáng chú ý là Đức Giê-su không rao giảng trong đền thờ nguy nga, mà tại Ga-li-lê-a, vùng ngoại biên. Người gọi những ngư phủ bình thường: Phê-rô, An-rê, Gia-cô-bê, Gio-an. Và Lời Chúa có sức mạnh biến đổi, khiến họ “Lập tức bỏ lưới đó mà theo Người” (Mt 4,20).
Lời Chúa không chỉ để nghe, mà để đáp lại bằng hành động. Khi Lời được đón nhận, nó có khả năng làm thay đổi hướng đi của cả cuộc đời.
Chúa Nhật Lời Chúa: Lời – Phụng vụ – Cộng đoàn
Khi thiết lập Chúa nhật Lời Chúa, Đức cố Giáo Hoàng Phan-xi-cô mong muốn Lời Chúa được đặt ở trung tâm của phụng vụ và đời sống Hội Thánh. Lời Chúa không phải là phần “mở đầu” cho Thánh lễ, mà là chính Đức Ki-tô đang hiện diện và nói với cộng đoàn.
Phụng vụ không chỉ là nghi thức, nhưng là nơi Lời Chúa được công bố, được giải thích, được sống. Và cộng đoàn tín hữu không chỉ là người nghe thụ động, nhưng là những người được sai đi, mang Lời Chúa áp dụng vào đời sống cá nhân, gia đình, xã hội và môi trường làm việc.
Một cộng đoàn sống động là cộng đoàn biết đọc Kinh Thánh, suy niệm Kinh Thánh, và để Kinh Thánh hướng dẫn các quyết định mục vụ. Nếu không có Lời Chúa, phụng vụ dễ trở thành hình thức; cộng đoàn dễ trở thành một tổ chức thuần túy nhân loại.
Nhân dịp Chúa Nhật Lời Chúa, mỗi người chúng ta tự hỏi: Tôi có dành thời gian cho Lời Chúa mỗi ngày không? Lời Chúa có thực sự định hướng các chọn lựa của tôi không? Gia đình tôi có chỗ cho Kinh Thánh không?
Kết thúc tuần cầu nguyện cho sự hiệp nhất các Ki-tô hữu. Ước gì Chúa Nhật này không chỉ dừng lại ở một ngày kỷ niệm, nhưng trở thành một lối sống, để Lời Chúa tiếp tục chiếu sáng bóng tối của thế giới hôm nay, xây dựng sự hiệp nhất trong Giáo Hội và cộng đoàn, cũng như biến đổi từng con tim. Xin cho chúng ta biết lắng nghe như các môn đệ năm xưa, để khi Lời Chúa vang lên, chúng ta cũng sẵn sàng đáp lại bằng cả cuộc đời mình.
Lạy Chúa, xin nhìn đến Đức tin của Hội Thánh và ban cho Hội Thánh được hiệp nhất và bình an. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
