MÃ ĐÁO – THÀNH CÔNG LÀ TRỞ VỀ
Ngày xưa, vào thời chiến loạn, có một vị tướng trẻ được triều đình phái ra biên ải dẹp giặc. Trước ngày lên đường, mẹ ông tiễn con ra tận cổng làng. Bà không dặn dò dài dòng, cũng không khóc lóc. Chỉ nói một câu rất ngắn:
“Con đi bình an, mong ngày mã đáo thành công.”
Thời ấy, ra trận là cưỡi ngựa. Đi là đối diện với cái chết. Về được hay không, không ai dám chắc. “Mã đáo” nghĩa là ngựa quay về. “Thành công” nghĩa là lập được công trạng. Câu nói của người mẹ không chỉ là một lời chúc, mà là một ước mong sâu xa: chỉ khi chiến thắng, người tướng sĩ mới có thể cưỡi ngựa trở về quê hương.
Vị tướng trẻ mang theo lời dặn ấy, xông pha nơi trận mạc, chịu bao gian nan, hiểm nguy. Nhiều năm sau, khi biên cương đã yên ổn, ông cưỡi ngựa trở về làng. Không chỉ còn sống, mà còn hoàn tất điều mình được trao phó. Từ đó, câu “mã đáo thành công” được lưu truyền như một lời chúc tốt lành: đi xa thì mong trở về bình an, làm việc lớn thì mong gặt hái kết quả, bắt đầu hành trình mới thì mong thuận lợi, trọn vẹn.
Nhưng nếu dừng lại ở đó, chúng ta mới chỉ hiểu thành công theo nghĩa bên ngoài.
Bởi vì, thưa cộng đoàn, không phải mọi thành công đều là thành công thật. Có những người đi rất xa ngoài xã hội, nhưng lại đi lạc lối trở về. Thành công về tiền bạc, nhưng thất bại trong gia đình. Thành công về chức vị, nhưng đánh mất lương tâm. Thành công trước mắt người đời, nhưng trống rỗng trong tâm hồn.
“Vì người nào được cả thế gian mà phải thiệt mất mạng sống mình, thì nào có ích gì?” (Mc 8,36)
Người ta có thể làm ăn phát đạt, nhưng không còn giờ cho vợ chồng, con cái. Người ta có thể được trọng vọng, nhưng quen dần với những lề thói không ngay thẳng, coi nhẹ kỷ cương, dễ dàng thỏa hiệp với sai trái. Bên ngoài thì rực rỡ, nhưng bên trong thì mệt mỏi, bất an. Đó là thứ thành công không có lối về.
Theo cái nhìn của đức tin, thành công không phải là có được bao nhiêu, mà là không đánh mất điều gì. Không đánh mất chính mình. Không đánh mất căn nguyên làm người. Không đánh mất nề nếp, kỷ cương. Và nhất là không đánh mất gia đình.
“Phúc thay ai sống tinh thần nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.” (Mt 5,3)
Hôm nay, mồng Ba Tết, Giáo Hội mời gọi chúng ta cầu nguyện cho công ăn việc làm, nhưng không chỉ để xin cho làm ăn thuận lợi, mà để xin cho công việc được thánh hoá. Nghĩa là, công việc không kéo chúng ta xa dần Chúa, xa dần gia đình, xa dần lương tâm, nhưng trở thành con đường giúp chúng ta sống đúng hơn, sống tử tế hơn, sống có trách nhiệm hơn.
“Dù anh em có làm gì, nói gì, thì hãy làm tất cả cho danh Chúa Giêsu, và nhờ Người mà tạ ơn Thiên Chúa Cha.” (Cl 3,17)
Trong năm Bính Ngọ, hình ảnh con ngựa rất gần với đời sống của chúng ta. Ngựa là con vật của lao động. Nó đi nhiều, chở nặng, bền bỉ và trung thành. Nhưng dù đi xa đến đâu, cuối ngày nó cũng quay về chuồng. Không phải vì chuồng đẹp, mà vì đó là nơi nó thuộc về.
Con người cũng vậy. Dù bận rộn đến đâu, dù công việc có cuốn đi xa đến mấy, vẫn cần một lối trở về. Trở về với gia đình, nơi có những người đang chờ mình mỗi ngày. Trở về với chính mình, để không đánh mất nhân cách. Trở về với Thiên Chúa, nguồn mạch của mọi lao động và mọi thành công.
“Hãy trở về cùng Ta, và Ta sẽ trở về cùng các ngươi” – sấm ngôn của Đức Chúa các đạo binh. (Ml 3,7)
Thành công thật là khi một ngày làm việc kết thúc, ta trở về mà lòng vẫn bình an. Thành công thật là khi làm việc vất vả, nhưng không đánh đổi gia đình. Thành công thật là khi đi giữa đời mà vẫn giữ được đức tin, giữ được điều ngay thẳng, giữ được tình yêu thương.
“Anh em hãy canh thức và cầu nguyện luôn, hầu đủ sức thoát khỏi mọi điều sắp xảy đến, và đứng vững trước mặt Con Người.” (Lc 21,36)
Ước gì trong năm mới này, mỗi người chúng ta, khi ra đi làm việc mỗi ngày, đều biết tự hỏi mình: điều tôi đang theo đuổi có đưa tôi về gần gia đình hơn không? Có giúp tôi trở thành người tốt hơn không? Có đưa tôi về gần Chúa hơn không? Nếu câu trả lời là có, thì dù chưa giàu, chưa nổi bật, chúng ta vẫn là người thành công trước mặt Thiên Chúa.
Mã đáo thành công, thưa cộng đoàn, không chỉ là đi cho xa, mà là đi mà không lạc lối. Không chỉ là làm cho nhiều, mà là làm mà không mất mình. Và cuối cùng, là biết trở về trong bình an, trong tình yêu và trong ân sủng của Chúa.
“Vậy anh em hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.” (Mt 5,48) Amen.
Lm. Jos Tạ Duy Tuyền
