Thời điểm Thương xót: Con người ngày nay cần đến LTXC biết bao
Trọng kính Cộng đồng Dân Chúa,
Theo dõi tin tức hằng ngày về tình hình thời cuộc trên khắp thế giới người viết càng ngày càng cảm thấy thấm thía và ứng nghiệm hơn bao giờ hết lời cảm thán vừa thực tế vừa có tính cách ngôn sứ của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II trong bài ngài giảng lễ Cung hiến Đền thờ LTXC ở TGP Krakow Balan Thứ Bảy 17/8/2002: "Thế giới ngày nay cần đến LTXC biết bao".
Đúng thế, chính ĐTC Phanxicô, trong lần gặp gỡ hàng giáo sĩ Roma ngày mùng 6/3/2014 đã khẳng định "Đây là thời điểm thương xót", một câu khẳng định còn được ngài lập lại nhiều lần ở đoạn 21 trong Tông Thư Misericordia et Misera (20/11/2016), và ngài còn khẳng định thêm rằng "Thời điểm thương xót" này đã được ĐTC Gioan Phaolô 2 "trực giác thấy" nên Vị Giáo hoàng tiền nhiệm này của ngài đã Phong hiển thánh cho nữ tu Faustina và đã thiết lập lễ LTXC (30/4/2000).
Quả vậy, chính vì vị Giáo hoàng "đến từ một xứ sở xa xôi" thuộc Khối Đông Âu, bất ngờ xuất hiện như "một tia sáng từ Balan để sửa soạn thế giới cho lần đến cuối cùng của Cha" (Nhật Ký Thánh Faustina 1732) trên ngai tòa Thánh Phêrô sau 455 năm liền toàn Giáo hoàng người Ý, đã "trực giác thấy" "đây là thời điểm thương xót" mà trong lễ đăng quang của mình Chúa Nhật 22/10/1978, đã khẩn thiết kêu gọi chung thế giới rằng: "Don't be afraid, open wide the doors for Christ - Đừng sợ, hãy mở rỗng các cánh cửa cho Chúa Kitô", một lời kêu gọi quan trọng và khẩn thiết đến độ trong lễ đăng quang của mình (24/4/2005), ĐTC Biển Đức XVI cũng lập lại kèm theo lời trấn an ở đoạn cuối bài giảng của ngài.
Tuy nhiên, "thế giới ngày nay cần đến LTXC biết bao", trước hết và trên hết, không phải ở chỗ càng văn minh vật chất về khoa học và kỹ thuật và càng văn hóa về nhân bản và nhân quyền lại càng trở nên biến loạn về thiên tai (hâm nóng toàn cầu, động đất, bão lụt, sóng thần v.v.) và bạo loạn về nhân tai (hậu quả gây ra bởi chủ nghĩa duy nhân bản, tương đối hóa, duy thực dụng, văn hóa chết chóc, văn hóa loại trừ v.v.), mà là ở chỗ con người sợ bị tận diệt bởi những gì do chính họ chế tạo ra (bom nguyên tử, thuốc phá thai, triệt sinh an tử / trợ tử v.v.) nhưng vẫn cứ muốn tự diệt chứ không muốn được cứu bởi "Đấng Cứu Chuộc Nhân Trần - Redemptor Hominis" (nhan đề cho Thông Điệp đầu tay của ĐTC Gioan Phaolô II ngày 4/3/1979).
Vị Giáo hoàng đã bị ám sát chết hụt ngày 13/5/1981 đồng thời cũng là vị Giáo hoàng làm biến đổi lịch sử loài người nói chung và Âu Châu nói riêng qua biến cố Đông Âu tự giải thể và sụp đổ vào cuối năm 1989, cũng như qua sự kiện Nước Nga đã tự động từ bỏ chủ nghĩa và chế độ Cộng sản ngày 25/12/1991, đúng như lời Mẹ Maria đã tiên báo vào lần thứ ba hiện ra ở Fatima 13/7/1917, thời điểm 3 tháng trước cuộc Cách Mạng Tháng 10/1917 để hiện thực hóa chủ nghĩa cộng sản bằng một chế độ kinh hoàng khủng khiếp ở Nga, như được Nữ tu Lucia ghi lại trong Hồi Ký của mình từ đầu thập niên 1930:
"Cuối cùng Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội Mẹ sẽ thắng, ĐTC sẽ hiến dâng Nước Nga, Nước Nga sẽ trở lại và thế giới sẽ có một thời gian hòa bình", trong tác phẩm Vượt Qua Ngưỡng Cửa Hy Vọng của mình, trang 222 Ấn bản Anh ngữ 1994, Vị Giáo hoàng làm nên lịch sử này đã than lên: “Con người hiện đại khó lòng mà trở về với đức tin được lắm, bởi vì họ sợ những đòi hỏi về luân lý như đức tin buộc họ phải thi hành”.
Nếu "con người hiện đại khó lòng mà trở về với đức tin được lắm" này được vị Giáo Hoàng ám chỉ thế giới Tây phương Kitô giáo (bao gồm 3 châu lục, nhất là Âu Châu, bao gồm cả Mỹ châu và Úc châu), nên ngài đã phải để lại cho họ một di chúc như vừa để nhắc nhở vừa để kêu gọi họ, đó là cuốn "Hồi Niệm và Căn Tính - Memory and Identity", một tác phẩm được chính thức phổ biến vào ngày Lễ Ngai Tòa Thánh Phêrô 22/2/2005, trước khi tác giả của nó qua đời 1 tháng rưỡi sau (2/4/2005), trong đó ngài nhắc nhở họ cùng khuyến dụ và kêu gọi họ hãy "hồi niệm - memory" về "căn tính - identity" Kitô giáo của mình, kẻo quá muộn, nhờ đó họ mới có thể tồn tại, bằng không, như thực tế cho thấy một Nước Nga dân chủ cộng hòa đã bị biến thành dân chủ cộng sản từ sau năm 2000 đang trở thành mối đe dọa sống còn của họ.
Nếu vị Giáo hoàng "đến tự một xứ sở xa xôi" là Balan được Đấng Quan phòng Thần linh làm chủ lịch sử loài người sai đến với nhân loại như một dấu chỉ văn hóa sự sống để cứu con người khỏi các nhân tai là chiến tranh, thì vị Giáo hoàng "đến tự tận cùng trái đất" là Á Căn Đình ở tận đáy Mỹ Châu, một vùng ngoại biên nghèo khổ, cũng được LTXC sai đến với nhân loại như một dấu chỉ thời đại thương xót theo tinh thần của Thánh Phanxicô Khó Khăn, bao gồm cả thiên nhiên tạo vật.
Trong 12 năm phục vụ Giáo Hội, ngoại trừ Thông điệp đầu tiên "Ánh sáng Đức tin - Lumen Fidei" được ngài ban hành ngày 29/6/2013, sau khi làm Giáo hoàng 3 tháng, nhưng thật ra Thông điệp cho Năm Đức Tin 2012-2013, là của ĐTC Biển Đức XVI, vị mở Năm Đức Tin, còn ĐTC Phanxicô chỉ có 1 bộ 3 Thông điệp liên hệ mật thiết với nhau bất khả phân ly, đó là Thông điệp "Laudato Si - Chúc tụng Chúa" (2015) về việc chăm sóc Trái đất Ngôi nhà Chung, "Fratelli Tutti - Tất cả là anh em" (2020) về tình huynh đệ và tình xã hội, và "Dilexit Nos - Người đã yêu thương chúng ta" về Tình yêu nhân thần của Trái Tim Chúa Giêsu (2024).
Ở Thông điệp Laudato Si 2015, ĐTC Phanxicô đã cho thấy hệ sinh thái (ecology system) của Trái đất Ngôi nhà chung của nhân loại đang lâm nguy gây ra bới chính bàn tay lông lá tham lam độc đoàn như chủ nhân ông của con người chỉ là quản lý; do đó, ở Thông điệp Fratelli Tutti 2020 ngài kêu gọi con người đoàn kết lại để nhờ đó con người mới có thể giải quyết được thảm trạng của hệ sinh thái toàn cầu đang tiến đến chỗ không thể cứu vãn được nữa; để rồi ở Thông điệp Dilexit Nos 2024, ngài kêu gọi con người hãy trở về với con tim là tấm lòng của mình, thì mới có thể yêu thương trọn hảo như Trái Tim Chúa Giêsu, mới có thể đoàn kết yêu thương nhau và nhờ đó mới có thể cứu vãn Trái đất là Ngôi nhà chung của mình.
Tuy nhiên, thực tế cứ cho thấy, dù thế giới hằng năm vẫn có các hội nghị quốc tế về tình trạng thay đổi khí hậu vào Tháng 11, để tìm cách giải quyết thảm họa thiên tai gây ra bởi tình trạng hâm nóng toàn cầu vì sử dụng kỷ nghệ than đá phát thải thán khí, như năm 2025 này ở Bélem Ba Tây là lần hội nghị lần thứ 30 với COP30 (Conference Of the Parties), các quốc gia tham dự vẫn chưa thể giải quyết gì được, vẫn dậm chân tại chỗ với những quyết định cứu vãn tình thế từ COP15 ở Paris. Tất cả chính vì lòng người chưa quyết tâm, chỉ vì quyền lực của mình cần phải được bảo tồn bằng cách làm cho kinh tế lên, do đó không thể thay đổi hay thay thế kỹ nghệ than đá, thậm chí còn công khai và ngang nhiên chối bỏ sự thật hâm nóng toàn cầu và không tham gia COP30 2025 này, như Mỹ, một nước cùng với Tầu, phóng uế nhất thế giới.
ĐTC Phanxicô, trong những lần đề cập tới khí hậu toàn cầu, đã từng trích dẫn câu ngạn ngữ Tây Ban Nha là: "Thiên Chúa luôn luôn tha thứ, con người có thể tha thứ, nhưng thiên nhiên không bao giờ tha thứ", như đã từng và đang xẩy ra càng ngày càng tràn lan về không gian, càng kinh hoàng về cường độ, càng đa dạng về tính cách, càng dồn dập về thời gian, càng khủng khiếp về sức tàn phá v.v. Đến độ thiên tai đã trở thành nhân tai, vì thiên tai do con người gây ra để con người trở thành nạn nhân của chính mình... Cho đến một lúc nào đó, chẳng cần con người dọa nhau bằng nguyên tử, họ cũng gián tiếp bấm nguyên tử, dù không trực tiếp bấm và chưa thực sự muốn bấm, bởi lò nguyên tử của họ ở một nơi nào đó kín mật trên trái đất bất an hiện nay mà họ tưởng rằng an toàn nhất, tự nhiên bị động đất ở ngay lò nguyên tử này...
Nếu theo Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II "con người hiện đại khó lòng mà trở về với đức tin được lắm", nghĩa là họ đã trở thành vô thần: "Con người thường sống như thể Thiên Chúa không hiện hữu, thậm chí đặt mình vào vị thế của Thiên Chúa nữa. Họ tự cho mình quyền hành của một Vị Tạo Hóa trong việc can thiệp vào mầu nhiệm sự sống con người. Họ muốn định đoạt sự sống con người bằng cách léo lái việc truyền giống cũng như muốn thiết định giới hạn sự chết" (Bài giảng Lễ cung hiến Đền thờ LTXC ở Krakow Balan 17/8/2002). Nghĩa là "con người hiện đại" ám chỉ chung Kitô hữu và riêng Kitô hữu Tây phương ngày nay, đã hầu như hoàn toàn và thật sự mất đức tin rồi, một dấu hiệu cho thấy đã đến thời điểm tái giáng của Chúa Kitô: "Không biết khi Con Người tới có còn thấy đức tin trên thế gian này nữa hay chăng?" (Luca 18:8).
Đó là lý do Năm Thánh 2025 này mới là năm của và cho "Những người lữ hành của niềm hy vọng", chủ đề được Đức cố Giáo hoàng Phanxicô chọn lựa cho chung cộng đồng Dân Chúa ở vào "Thời điểm Thương xót" hiện nay, theo chiều hướng "communion, participation and mission - hiệp thông tham gia sứ vụ" mang "vui mừng và hy vọng - gaudium et spes" đến cho một "thế giới ngày nay cần đến LTXC biết bao!".
Theo chiều hướng PVLC của Tuần lễ 34 cuối cùng của Phụng niên, liên quan đến Mầu nhiệm Cánh chung, đến ngày cùng tháng tận, từ Chúa Nhật Lễ Chúa Kitô Vua, Đấng lại đến trong vinh quang "để phán xét kẻ sống và kẻ chết", "nước Người sẽ không bao giờ cùng", và với tâm tình cầu nguyện cho phần rỗi vô cùng cao quý của "các linh hồn cần đến LTXC hơn" trong "Thời điểm Thương xót" hiện nay, xin tiếp tục theo dõi tình hình "thế giới ngày nay cần đến LTXC biết bao", và đồng thời hoan hưởng Luơng thực Hằng ngày là PVLC kèm theo Hạnh Thánh trong tuần 34 Thường niên, ở một trong hai trang web: www.thoidiemmaria.net hay www.thoidiemthuongxot.org.
Trân trọng,
Nam California Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam Thứ Hai 24/11 Năm Thánh 2025
TĐCTT Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh
